Mensen gezonder en productiever door groen
Overweldigend wetenschappelijk bewijs voor positieve effecten op lichaam en geest
Mensen functioneren beter door de aanwezigheid van groen. Ze hebben minder last van stress, zijn gezonder, gelukkiger en productiever.
Volkomen onterecht wordt groenvoorziening nogal eens gezien als franje, zegt wetenschapsjournalist Mark Mieras. Hij bracht voor IVN het wetenschappelijk onderzoek in kaart naar de gezondheidseffecten van groen. Het bewijs dat die zeer positief zijn, blijkt overweldigend, zonder aanzien des persoons. Dus evengoed bij de mensen die zeggen weinig aan groen te hechten.
De gemeten positieve effecten zijn, vanzelfsprekend, op wetenschappelijk verantwoorde wijze gecorrigeerd voor andere invloeden dan die van groen. Bijvoorbeeld dat de groenste omgevingen vaak worden bewoond door mensen die zich vaak wat hoger op de sociaaleconomische ladder bevinden en daarom gezonder zijn.
Universeel
‘Mensen zien’, merkt Mieras op, ‘een goed gevoel bij groen vaak als iets persoonlijks. Maar het blijkt te gaan om iets universeels. Dat heeft te maken met hoe onze hersenen werken. Omdat ze zo geëvolueerd zijn.’ Bijzonder dus, maar geen magie, maakt hij duidelijk.
#TRavotten
Groen blijkt ook van groot belang voor een gezonde darmflora en voor het immuunsysteem, komt naar voren uit microbiologisch onderzoek. Gezonde microben die het lichaam nodig heeft, komen van buiten. Mensen krijgen ze door contact met de natuur. Kinderen die ravotten in de modder, bomen in de straat, planten in huis en op kantoor en het eten van rauwe groente zijn heilzaam voor dit doel, verkondigt onder anderen Marco van Es van Bac2nature, dat zich bezighoudt met onderzoeken hiernaar en de verspreiding van kennis erover.
Dat groen in de buurt mensen op zoveel manieren goed doet, betekent dat het belangrijk is om te zorgen dat dit voldoende aanwezig is. In steden kan het vorm krijgen op verschillende niveaus. Voor het zicht erop vanuit de woning of werkplek is er zogenoemd postzegelgroen. Dat zijn de particuliere tuinen en het openbare groen in de vorm van perkjes en straatbomen. Parken vormen een welkome aanvulling.
Een park op loopafstand als aanvulling hierop is welkom. Het vormt een ideale plek om snel naartoe te gaan en bevordert dat mensen bewegen. Met een beetje geluk is dat een opmaat voor een stap naar het derde niveau van groenbeleving: de natuur buiten de stad. ‘Als je bijvoorbeeld in het weekeinde nog een bezoek aan de duinen kunt brengen, is het helemaal ideaal. Vanuit een dergelijke gedachte is in Rotterdam bijvoorbeeld een rechtstreeks fietspad aangelegd tussen het centrum en de natuurgebieden ten noorden van de stad.’
Formule
De behoefte aan groen in de stad is door hoogleraar Urban Forestry Cecil Konijnendijk uitgewerkt tot de 3-30-300-formule. De getallen staan voor achtereenvolgens zicht op drie bomen vanuit de woning of werkplek, 30 procent bladerdek in de omgeving en een park op maximaal 300 meter loopafstand. Het is een manier om een nastrevenswaardig beleidsdoel te vatten in een overzichtelijke formule, is zijn uitleg. Hoe een en ander in te vullen, hangt natuurlijk af van lokale omstandigheden.